Evde Fizik Tedavi Süreci Nasıl İlerler?

Doğrudan cevap

Evde fizik tedavi süreci yalnız randevu oluşturma veya birkaç egzersiz verme mantığıyla işlemez. Süreç; ön değerlendirme, yüz yüze ilk değerlendirme, işlevsel hedef belirleme, kişiye göre plan oluşturma, güvenlik sınırlarını görme ve düzenli ilerleme takibi aşamalarından oluşur. Rehabilitasyonun işlev ve katılım odaklı olması gerektiği hem WHO Rehabilitation hem de NICE NG236 Stroke rehabilitation in adults içinde açık biçimde yer alır.

1. İlk temas ve ön değerlendirme

İlk temasın amacı herkese aynı paketi sunmak değil, evde modelin anlamlı olup olmadığını anlamaktır. Bu aşamada tanı, ameliyat ya da hastalık öyküsü, yürüme durumu, yardımcı cihaz kullanımı, düşme öyküsü, ev içinde bağımsızlık düzeyi ve başvuran kişinin en çok zorlandığı günlük görevler sorulur. Böylece kişi doğru hizmet sayfasına ve doğru bakım yoluna yönlendirilir. WHO Rehabilitation

2. Yüz yüze ilk değerlendirme

İlk yüz yüze değerlendirme, işlevin gerçek bağlamda görülmesini sağlar. Yataktan kalkma, oturup ayağa geçme, ev içinde kısa mesafe yürüme, tuvalet-banyo güvenliği, merdiven, denge, transfer ve yardımcı cihaz kullanımı birlikte değerlendirilir. Yaşlı bireylerde düşme riski ve çevresel engeller de ayrıca ele alınmalıdır. CDC Older Adult Falls NIA Falls and fractures in older adults

3. Hedef belirleme

İyi bir rehabilitasyon planı “daha iyi hissetmek” gibi genel cümlelerle değil; daha güvenli yürümek, daha az yardımla transfer yapmak, protez sonrası oturup kalkmayı rahatlatmak veya inme sonrası belirli bir günlük yaşam görevini daha bağımsız yapmak gibi somut hedeflerle kurulur. NICE, goal-setting sürecinde kişiye hedeflerin açık biçimde anlatılmasını ve yazılı olarak paylaşılmasını önerir. NICE NG236 Stroke rehabilitation in adults

4. Kişiye göre plan

Plan; yalnız seans içeriğini değil, seans sıklığını, ev egzersizi gerekip gerekmediğini, aile / bakım veren katılımını ve takip ölçütlerini de kapsar. Yaşlı bireylerde düşme önleme odaklı egzersizler; ortopedik rehabilitasyonda hareket açıklığı, kuvvet ve yürüyüş; nörolojik rehabilitasyonda denge, koordinasyon ve görev odaklı tekrar daha görünür olabilir. CDC Older Adult Falls WHO Musculoskeletal conditions NICE NG252 Rehabilitation for chronic neurological disorders

5. Düzenli gözden geçirme

Rehabilitasyonun başarısı seans sayısıyla değil, işlevsel değişimle ölçülür. Kişi ev içinde daha güvenli yürüyor mu, transfer daha mı kolay, düşme korkusu azaldı mı, yardımcı cihazı daha doğru mu kullanıyor, günlük yaşamda daha az yardıma mı ihtiyaç duyuyor? Bu sorular düzenli aralıklarla tekrar ele alınmalıdır.

6. Hangi durumda süreç değişir?

Ani nörolojik belirti, şiddetli nefes darlığı, göğüs ağrısı, ciddi cerrahi komplikasyon şüphesi veya belirgin kötüleşme varsa rehabilitasyon süreci durdurulup tıbbi değerlendirme önceliklendirilmelidir. Özellikle stroke belirtilerinde FAST mantığıyla acil yardım istenir. NHS Stroke symptoms / FAST

Kaynaklar

• ·WHO Rehabilitation
• ·NICE NG236 Stroke rehabilitation in adults
• ·CDC Older Adult Falls
• ·NIA Falls and fractures in older adults
• ·WHO Musculoskeletal conditions
• ·NICE NG252 Rehabilitation for chronic neurological disorders
• ·NHS Stroke symptoms / FAST